Tin Tức - Sự Kiện

Hỏi đáp

   

Liêm chính trong kinh doanh

Gần đây, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có tiến hành một khảo sát và kết quả cho thấy một thực trạng đáng báo động. Có 68% doanh nghiệp tư nhân được hỏi thừa nhận, phải chi trả hoa hồng để có hợp đồng với doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Trong số 68% doanh nghiệp (DN) đó, có tới 70% thừa nhận hành động hối lộ của mình là do tự nguyện, chủ động. Ngoài ra, có tới 60% cho rằng, chi phí không chính thức khá tốn kém cho DN và 57% cho rằng chi phí không chính thức tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng giữa các DN.

Mối nguy hại lâu dài của việc đánh mất sự liêm chính trong kinh doanh của DN sẽ là gì? Câu hỏi này nhiều khi không được các ông chủ DN đặt ra với chính mình, bởi họ còn quá bị áp lực vào bài toán lợi nhuận. Nhưng hệ quả của sự thiếu minh bạch và thiếu yếu tố thực hành liêm chính trong kinh doanh chính là các nguyên tắc vận hành của nền kinh tế bị phá vỡ và dần hình thành những thói quen kinh doanh bất chính, làm suy yếu năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và của chính nền kinh tế.

Do đó, xét đến cùng, thực hành liêm chính và minh bạch trong kinh doanh chính là cái gốc của phát triển bền vững. Không thuận theo điều đó, DN tự đánh mất đi cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện năng suất lao động... Và quan trọng hơn là tự gạt mình ra khỏi xu thế tất yếu của các luật chơi trên thị trường khu vực và quốc tế, nhất là khi Việt Nam đang đứng trước một cấp độ mới của hội nhập.

Nhưng để thuyết phục được DN thực hành liêm chính và minh bạch trong kinh doanh quả thật là không hề đơn giản. Sẽ phải trả lời những câu hỏi kiểu như, làm sao có thể cạnh tranh khi DN của tôi minh bạch, liêm chính còn đối tác thì không? Và liệu DN có thể thực hành những điều ấy không khi mối lo về những đòn trả đũa ngầm là hoàn toàn có cơ sở? Đúng là tham nhũng đến từ hai phía, DN và quan chức, công chức nhà nước... Nhưng nếu DN nhận ra vai trò của mình không chỉ là sinh sôi đồng tiền mà còn cần tạo ra những giá trị lớn hơn cho cộng đồng, nếu DN hiểu ra thế nào là tạo dựng cái gốc của phát triển bền vững thì họ sẽ nhận thấy liêm chính, minh bạch là xu thế tất yếu.

Nhưng câu chuyện chống lại tham nhũng đòi hỏi sức mạnh của bó đũa. Nếu tạo nên được những liên minh liêm chính trong cộng đồng DN, như điều mà Đề án 12 về thúc đẩy thực hiện liêm chính trong kinh doanh do Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững (VCCI) thực hiện thì tin rằng, cộng đồng DN sẽ giúp kiến tạo được môi trường kinh doanh lành mạnh, phòng, chống tham nhũng.

Có thể thấy, thực hành liêm chính và minh bạch trong kinh doanh đã trở thành xu thế tất yếu của thế kỷ này. Nó không còn là vấn đề của một quốc gia đang phát triển mà ngay cả những nước phát triển cũng phải tính đến. Tham nhũng đã trở thành vấn nạn tiềm ẩn đối với toàn cầu, với hình thức và quy mô ngày một tinh vi, nghiêm trọng hơn. Vậy nên, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) và các cuộc họp thượng đỉnh của Liên hợp quốc đều chú trọng đến vấn đề này. DN Việt cũng không thể đứng ngoài cuộc. Dẫu vậy, được trao trách nhiệm trong phòng, chống tham nhũng cũng đồng nghĩa với việc DN cần có được điểm tựa để không đơn độc khi thực hành liêm chính và minh bạch. Thể chế nào doanh nghiệp ấy, nhưng cũng chính doanh nghiệp góp phần tạo dựng thể chế. Từng DN phát triển trên nền tảng trung thực và chính trực sẽ tạo nên quốc gia phát triển mạnh mẽ.

Nguyễn Quang Vinh - Phó Tổng Thư ký, VCCI